Alle werken dragen een depotnummer van de Koninklijke Bibliotheek te Brussel en zijn daar (in de Albertina, de KBR) in de afdeling Kostbare Werken in bewaring neergelegd en genummerd en gesigneerd door auteur en plastisch en grafisch kunstenaars.

 

BIBLIOFIEL BOEKWERK

[Naar: “Belgische bibliofiele uitgevers” (1991-2003), Karin Pairon & Anne Rouzet, Brussel, Koninklijke Bibliotheek van België, 2004, pp. 7, 8 en 9]

 

‘Wat verstaat men onder ‘bibliofiel boek’ ?

Het is een dubbelzinnige term.  Het zogenaamde bibliofiele boek, meer bepaald het boek dat met originele gravures is geïllustreerd, het ‘schildersboek’ waarin werk van een schrijver wordt samengebracht met de illustratie ervan door een beroemd kunstenaar, dat is de haute couture van het uitgeversvak: een heel uitgewerkte maquette, handgeschept / handgemaakt papier, een met de hand gezette typografie met prestigieuze lettertypes (Garamont, Baskerville, Bodoni, Didot, Bembo …), gedrukt op handpersen, beperkte oplagen, genummerde en door de uitgever, de auteur en de illustrator gesigneerde exemplaren, losbladig, gebrocheerd of voorzien van een kunstboekband.

De uiterste zorg die aan de uitvoering van dit soort boeken wordt besteed en de heel kleine oplage, rechtvaardigen hun hoge prijs.

Deze boeken, die samen met de bibliofiele genootschappen verschenen op het einde van de 19^de eeuw, worden in het begin van deze 21^ste eeuw steeds zeldzamer.  Toch zijn er nog enkele Belgische uitgevers die het bibliofiele boek in ere herstellen.  (De bijzondere oplagen van commerciële edities worden vaak gedrukt op luxepapier met brede randen.)

Het boekobject (dat al zo’n dertig jaar bestaat) laat zich makkelijker definiëren: het is een boek dat werd afgeleid van zijn functie van ‘leesboek’.  Dit gebeurde d.m.v. een aantal behandelingen die het boek veranderen in een op zichzelf staand kunstwerk dat men als een schilderij of, beter nog, als een sculptuur kan bekijken.  In principe wordt het vervaardigd in slechts één exemplaar, […]  Michel Butor zei: “Het is niet langer een boek, maar het is evenmin al iets anders.”  Het heeft zijn plaats in een museum.

[…] gebruiken we de term ‘kunstenaarsboeken’ voor boeken waar het beeld belangrijker is dan de tekst, de term ‘boekobjecten’ voor ongewone en buitenissige boeken waar de vorm veruit primeert op de inhoud en de term ‘bibliofiele boeken’ voor alle beperkte oplagen.   […] geven ze uitdrukking aan het verlangen van hun uitgevers om een totaalwerk tot stand te brengen.

Wie zijn nu die uitgevers die met veel passie zo verschillende werken tot stand hebben gebracht ?  […] geen van hen is erop uit winst te maken, ongeacht of ze dichters, provocateurs of ambachtslieden zijn, dan wel grote uitgeverijen, privé-persen of toevallige uitgevers.  Of ze het boek nu speels of met hun tastzin benaderen of de traditie van het met de hand gedrukte boek willen bestendigen met materialen van grote kwaliteit, of hun boeken nu in heel beperkte oplage of zelfs in één exemplaar verschijnen, of ze duur of goedkoop zijn.  Het is dan ook helemaal niet zo vanzelfsprekend dat ze overleven, […]